پیشنهاد ناگهانی عربستان برای برقراری آتشبس دوهفتهای و آغاز گفتوگوی مستقیم با انصارالله، در شرایطی مطرح شده که تحولات میدانی یمن و تهدید فزاینده مسیرهای دریایی، محاسبات ریاض را بهشدت تحت فشار قرار داده است؛ فشاری که اکنون محمد بنسلمان را به جستوجوی راهی برای خروج از بحرانی رسانده که قرار بود با مداخله نظامی عربستان پایان یابد.
روزنامه لبنانی الاخبار در گزارشی با اشاره به تحرکات فشرده دیپلماتیک ریاض نوشت عربستان پس از رایزنی با آمریکا، مصر، پاکستان و عمان، از طریق میانجی عمانی پیشنهادی را به انصارالله ارائه کرده که براساس آن، ابتدا آتشبس دوهفتهای برقرار شود و سپس مذاکرات مستقیم با رهبری انصارالله برای رسیدگی به مطالبات انسانی و دستیابی به «توافقی جامع» انجام گیرد.
این پیشنهاد در حالی روی میز گذاشته شده که به نوشته الاخبار، ریاض آمادگی خود را برای رفع محاصره یمن و ورود کمکهای انسانی اعلام کرده است؛ اما انصارالله این پیشنهاد را کافی ندانسته و بر راهحلی جامع برای پایان جنگ تأکید دارد. از نگاه صنعا، مسئله صرفاً اختلافات داخلی یمن نیست، بلکه نزاعی میان یمن و عربستان است. بنابراین باید همه اشکال محاصره هوایی، زمینی و دریایی پایان یافته و نیروهای سعودی از عرصه نظامی، امنیتی و سیاسی یمن خارج شوند.
ریاض و حلقهای که مدام تنگتر میشود
اهمیت پیشنهاد جدید ریاض زمانی روشنتر میشود که در کنار تحولات میدانی اخیر قرار گیرد. رویترز گزارش داده پیشروی سریع انصارالله در سواحل دریای سرخ، عربستان را در برابر تهدیدی جدی برای صادرات نفت و مسیرهای حیاتی کشتیرانی قرار داده است؛ موضوعی که با نزدیکشدن نیروهای صنعا به بابالمندب، ابعاد فرامنطقهای پیدا کرده است. در چنین شرایطی، ابتکار عمل از میدان به سود صنعا به میز مذاکره منتقل شده است. عربستانی که سالها تلاش کرد انصارالله را با فشار نظامی و حمایت از نیروهای همسو به عقب براند، اکنون خود پیشنهاد توقف درگیری و مذاکره مستقیم با همان طرف را مطرح میکند. همزمان، گزارش رویترز از درخواست عربستان از چین برای استفاده از نفوذ خود بر ایران و تلاش پکن برای ترغیب تهران به مهار انصارالله حکایت دارد؛ نشانهای دیگر از اینکه ریاض برای کنترل وضعیت، تنها به ابزار نظامی تکیه نکرده و بهسراغ میانجیهای منطقهای و فرامنطقهای رفته است.
بنسلمان در جستوجوی راه خروج
این وضعیت برای محمد بنسلمان که جنگ یمن یکی از مهمترین پروندههای سیاست منطقهای دوران ولیعهدی او بوده، معنای ویژهای دارد. عربستان اکنون همزمان با تهدیدهای مرتبط با بابالمندب و صادرات نفت، با محدودیت حمایت نظامی مستقیم متحدانش نیز مواجه است. رویترز گزارش داده واشنگتن در برابر درخواست کمک نظامی ریاض، به جای ورود مستقیم، بر اشتراک اطلاعات و پشتیبانی هدفگیری متمرکز شده است.
در این میان، پیشنهاد آتشبس دوهفتهای را میتوان نشانهای از تغییر معادله دانست: ریاض به دنبال فرصتی برای متوقفکردن آتش است و صنعا درباره شرایط پایان جنگ سخن میگوید. به نوشته الاخبار، انصارالله همچنان خواستار حلوفصل نهایی و پایان محاصره است و طرح گفتوگوی یمنی ـ یمنی تحت حمایت عربستان را نیز دخالت خارجی در مسئله داخلی یمن میداند.
به این ترتیب، آنچه زمانی در ریاض بهعنوان جنگی برای تحمیل معادله مطلوب عربستان آغاز شد، اکنون به پروندهای تبدیل شده که عربستان برای پایاندادن به آن ناچار است مستقیماً با انصارالله درباره شروطش گفتوگو کند؛ تحولی که بیش از هر چیز، از تغییر وزن بازیگران در معادله یمن حکایت دارد.
نظر شما